‘Sociale advocaten pissig op kabinet’

beheerderNieuws

Het wordt voor mensen met een kleine beurs ingewikkeld om een goede advocaat te vinden, vrezen juristen. Opnieuw menen advocaten dat de gefinancierde rechtsbijstand wordt ’uitgekleed’, als er niet meer geld bijkomt.

De nieuwe regering wil de rechtsbijstand best aanpakken, maar wel ’binnen de bestaande budgettaire kaders’, zoals het regeerakkoord vermeldt. Dat leidt tot minder inkomen voor sociale advocaten. Maar voor hun clientèle betekent het minder aandacht, minder specialisme en expertise en uiteindelijk verlies van kwaliteit. De beroepsvereniging zint op acties.

Niet voor het geld
Advocaten die minima bijstaan worden betaald door de overheid. Dat gebeurt via een puntensysteem. Bij elk soort zaak hoort een vastgesteld aantal punten, waarbij één punt voor één uur zou moeten staan. Maar die puntentoekenning komt niet meer overeen met de werkelijkheid. Sommige zaken vergen standaard veel meer tijd dan het aantal uren dat ervoor staat, vertellen sociale advocaten. „Maar je krijgt niet meer punten. Dan kun je beter bij de Kruidvat gaan werken”, zegt Anouk Scholtens, advocaat in de Zaanstreek. „Deze uitbuiting van de sociale advocatuur gaat uiteindelijk ten koste van de kwaliteit”, vult de Leidse advocaat Sébas Diekstra aan.

De tendens wordt onderschreven door een rapport van president Herman van der Meer van het gerechtshof Amsterdam. Hij onderzocht in opdracht van de overheid of het stelsel van gefinancierde rechtsbijstand nog bij de tijd is. „Dat is ’ie niet. Dat is de belangrijkste conclusie”, zei hij vorige week tegen het Advocatenblad. Bij de opdracht kreeg Van der Meer de randvoorwaarde mee dat zijn conclusie niet tot hogere kosten mocht leiden. Toch zag hij zich genoodzaakt die voorwaarde te negeren. In het voorstel van de commissie-Van der Meer stijgen de totale kosten naar zo’n 400 miljoen euro.

Despecialiseren
De overheid wil advocaten stimuleren een ’gemengde praktijk’ te voeren. Sociale advocaten zouden ook commerciële zaken kunnen aannemen. „Je dwingt sociale advocaten dan te despecialiseren”, aldus Diekstra. Bijvoorbeeld asielzoekers, mensen in de schuldsanering en psychiatrisch patiënten zijn vrijwel nooit vermogend. Bij gebrek aan commerciële zaken op die terreinen moet een sociale advocaat dus bijklussen op een ander juridisch vlak. Diekstra: „Rechtzoekenden en de rechtsstaat zijn daar niet bij gebaat.” Hij hoopt dat de politiek het er nog eens over wil hebben.

De beroepsvereniging VSAN overweegt acties. Morgen komen de leden bij elkaar. ’Constructief meedenken met het nieuwe kabinet, of keiharde protesten?’, staat op de uitnodiging. „De vraag is: wat nu?”, zegt voorzitter Hein Vogel, advocaat in Rotterdam. „Ik ben al vaak in toga op het Binnenhof geweest. Ook nu zijn er mensen die suggereren dat we moeten staken. Dat is lastig voor ons, want daar pakken we ook onze cliënten mee.” Hoe de sociale advocaten in actie komen is dus nog even de vraag, maar dat er iets moet gebeuren is duidelijk voor de VSAN.

Linkse oppositie: extra geld
De linkse oppositie wil extra geld voor de gefinancierde rechtsbijstand. Groenlinks, SP en PvdA dienen woensdag en donderdag voorstellen met die strekking in tijdens de behandeling van de justitiebegroting. Dat bevestigt een woordvoerder van de Groenlinks-fractie na berichtgeving van NRC.

Er moet 125 miljoen euro bij, wat hen betreft. De kans daarop is klein. Minister voor Rechtsbescherming Sander Dekker (VVD) schreef maandag in een brief aan de Tweede Kamer dat er geen extra geld komt. Eventuele hervormingen moeten vallen in de eerdergenoemde budgettaire kaders.

18 euro per uur voor de advocaat
De sociale advocatuur is zeker geen vetpot, zegt advocaat Anouk Scholtens uit Wormerveer.

Haar praktijk doet een paar commerciële zaken per jaar, ’maar hier in de Zaanstreek zijn vooral mensen die rechtsbijstand nodig hebben’.

Ze rekent voor hoeveel geld ze krijgt voor een echtscheiding, goed voor 10 punten. „Een punt levert een vergoeding op van 105 euro. Bij het voorbeeld van de echtscheiding krijg je dus ongeveer 1050 euro aan vergoeding. Maar de vergoeding wordt niet hoger naar gelang het aantal uren.

Het komt vaak voor dat een echtscheiding ongeveer 40 uren werk heeft. Dat komt dan neer op 26 euro per uur. Voor een omgangsregeling krijg je zeven punten. Bij 40 uren werk, is de vergoeding dan 18 euro per uur.” Let wel, dat is omzet, geen inkomen.

Die puntentoekenning, eind jaren ’90 bedacht, moet dus op de schop, concludeert de commissie-Van der Meer.

„Er zijn eigenlijk geen simpele zaken meer”, vult Hein Vogel (VSAN) aan. „De hele maatschappij is ingewikkelder geworden, ook de wet. Daarbij zijn cliënten mondiger, willen meer contact. Op de meeste rechtsgebieden moeten er per zaak echt punten bij.”

(Bron: Leidsch Dagblad)